اگر کاربر برای پیدا کردن یک صفحه، تکمیل فرم یا انجام اقدام اصلی سایت مکث کند، طراحی مسیر درستی پیش روی او نگذاشته است. حتی یک ظاهر حرفه ای نیز نمی‌تواند کندی بارگذاری، منوی گیج کننده یا دکمه های نامشخص را جبران کند. این ایرادها تجربه کاربری را ضعیف می‌کنند و نرخ تبدیل را پایین می‌آورند. در این راهنما، مهمترین اشتباهات رایج در طراحی سایت را همراه شما بررسی می‌کنیم. برای هر مورد توضیح می‌دهیم مشکل از کجا شکل می‌گیرد، با چه نشانه هایی تشخیص داده می‌شود و چه راه حلی برای رفع آن مناسب است. در پایان، دید روشن تری دارید و می‌دانید اصلاح کدام بخش باید در اولویت قرار گیرد.
مهم ترین اشتباهات رایج در طراحی سایت
این هشت مورد از میان اشتباهات طراحی وب سایت بر اساس دو معیار انتخاب شده‌اند: میزان آسیبی که به انجام کارهای اصلی وارد می‌کنند و امکان تشخیص و اصلاح آنها. بررسی را از عملکرد فنی آغاز می‌کنیم، سپس به مسیر حرکت، چیدمان، دکمه ها و فرمها می‌رسیم و در پایان دسترسی پذیری و سازگاری سایت را ارزیابی می‌کنیم.
۱. کندی سرعت بارگذاری سایت
وقتی محتوای اصلی صفحه دیر نمایش داده می‌شود یا سایت با تاخیر به کلیک پاسخ می‌دهد، طراحی زیبا هم فرصت دیده شدن پیدا نمی‌کند. تصاویر سنگین، فایل های جاوا اسکریپت و CSS اضافی، فونتهای متعدد، سرور ضعیف و افزونه های غیرضروری از علتهای رایج هستند. تعیین نکردن ابعاد تصاویر و تبلیغات نیز گاهی چیدمان صفحه را هنگام بارگذاری جابه جا می‌کند.
برای سنجش، صفحات مهم را در PageSpeed Insights بررسی کنید و فقط امتیاز کلی را نبینید. LCP سرعت نمایش محتوای اصلی، INP سرعت پاسخ به تعامل و CLS ثبات چیدمان را ارزیابی می‌کنند. نتیجه نسخه موبایل و داده کاربران واقعی، تصویر دقیق تری از مشکل می‌دهد.
در مرحله اصلاح:
- تصاویر را به فرمت WebP یا AVIF تبدیل کنید و ابعاد آن ها را مشخص نگه دارید.
- فایل های CSS و جاوا اسکریپت بلااستفاده را حذف کنید.
- فعال سازی کش مرورگر و سرور نیز از بارگذاری دوباره فایل های ثابت جلوگیری می‌کند.
۲. ریسپانسیو نبودن سایت در موبایل
طراحی سایت واکنش گرا یا ریسپانسیو فقط نسخه کوچک شده صفحه دسکتاپ نیست. متن، تصویر، منو، فرم و دکمه ها باید در اندازه های مختلف خوانا و قابل استفاده باقی بمانند. عرض ثابت، فونت ریز، جدول خارج از صفحه و دکمه های نزدیک به هم نشان می‌دهند طراحی موبایل از ابتدا درست انجام نشده است.
سایت را روی چند گوشی و تبلت واقعی باز کنید. تغییر جهت صفحه، بزرگ نمایی متن، باز شدن منو و لمس دکمه ها را آزمایش کنید. نیاز به حرکت افقی، زوم برای خواندن یا لمس اشتباه گزینه ها از نشانه های روشن این مشکل هستند.
برای اصلاح، از چیدمان منعطف و تصاویر ریسپانسیو استفاده کنید. نقاط تغییر چیدمان باید براساس محتوای صفحه انتخاب شوند تا اجزا پیش از فشرده شدن، جای مناسب تری بگیرند. محتوای ضروری را در اولویت بگذارید و اندازه دکمه ها و فاصله میان آنها را برای لمس راحت تنظیم کنید.
۳. ناوبری و منوی پیچیده یا گیج کننده
منو باید بخش های سایت و مسیر رسیدن به آنها را روشن کند. عنوانهای مبهم، دسته بندی های همپوشان، زیرمنوهای چندلایه و تغییر محل منو در صفحات مختلف، کاربر را به آزمون و خطا وادار می‌کنند.
از فردی که سایت را نمی‌شناسد بخواهید یک محصول، خدمت یا راه ارتباطی را پیدا کند. مکث ها، بازگشتها و انتخابهای اشتباه او نشان می‌دهند کدام بخش از مسیر نیاز به اصلاح دارد. گزارش جستجوی داخلی و داده های رفتاری نیز عبارتها یا صفحه هایی را آشکار می‌کنند که کاربران به سختی پیدا کرده‌اند.
نام گزینه ها را روشن و کوتاه بنویسید. تعداد سطحهای منو را کاهش دهید، دسته های مشابه را ادغام کنید و جای منوی اصلی را ثابت نگه دارید. مسیر فعلی کاربر نیز باید با عنوان صفحه یا راهنمای مسیر مشخص باشد. او باید با یک نگاه بفهمد کجاست و برای رسیدن به هدف از کدام گزینه استفاده کند.
۴. شلوغی بصری و نبود سلسله مراتب در محتوا
اگر تیتر، تصویر، بنر، رنگ و دکمه هم زمان برای جلب توجه رقابت کنند، کاربر نمی‌داند ابتدا کدام بخش را ببیند. این وضعیت اغلب از نمایش اطلاعات بیش از حد، رنگ های تاکیدی فراوان یا نبود اولویت محتوایی شکل می‌گیرد. صفحه پر از عنصر است، اما مسیر مشخصی ندارد.
چند ثانیه به صفحه نگاه کنید و ببینید آیا عنوان اصلی، پیام کلیدی و اقدام بعدی سریع تشخیص داده می‌شوند. سپس کمی از صفحه فاصله بگیرید یا تصویر آن را محو کنید. اگر همه عناصر وزن یکسانی دارند و هیچ نقطه شروعی دیده نمی‌شود، سلسله مراتب بصری ضعیف است.
هر صفحه را حول یک هدف اصلی بچینید. عناصر کم اهمیت را حذف یا کم رنگ کنید و با تفاوت در اندازه، کنتراست، فاصله و فضای خالی، توجه را به ترتیب درست هدایت کنید. گروه بندی عناصر مرتبط نیز درک محتوا را آسان تر می‌کند.
همچنین بخوانید: UI یا رابط کاربری چیست؟
۵. نامشخص بودن دکمه های فراخوان به اقدام یا CTA
دکمه فراخوان باید نتیجه کلیک را به کاربر بگوید. عبارتهای مبهم مانند «بیشتر» و «اینجا کلیک کنید»، کنتراست کم، اندازه نامناسب و قرار گرفتن چند دکمه هم وزن کنار هم، تصمیم را دشوار می‌کنند. گاهی نیز صفحه هدف اصلی ندارد و هر بخش کاربر را به مسیری متفاوت می‌فرستد.
صفحه را بدون خواندن جزئیات مرور کنید و ببینید آیا اقدام اصلی در چند ثانیه پیدا می‌شود. متن دکمه باید نتیجه را روشن کند. «مشاهده قیمت»، «دریافت مشاوره» و «ثبت درخواست» از عبارتهای مشخص تر هستند. رنگ و شکل دکمه نیز باید کلیک پذیر بودن آن را نشان دهند.
برای هر صفحه یکی از انواع CTA تعیین کنید و آن را با جایگاه، کنتراست و اندازه مناسب برجسته سازید. دکمه های فرعی تاکید کمتری داشته باشند. پس از لمس یا کلیک، تغییر رنگ، نمایش وضعیت بارگذاری یا پیام موفقیت باید دریافت فرمان را به کاربر نشان دهد.
۶. فرم های طولانی و غیرضروری
هر فیلد اضافه، زمان و اطلاعات بیشتری از کاربر می‌گیرد. وقتی فرم تماس یا ثبت درخواست در همان ابتدا جزئیات غیرضروری می‌خواهد، احتمال رها شدن مسیر بیشتر می‌شود. ساخت حساب اجباری، درخواست چند داده مشابه، عنوان نامفهوم فیلدها و نمایش دیرهنگام خطا نیز تکمیل فرم را دشوار می‌کنند.
هدف هر فیلد را مشخص کنید و بپرسید آیا این اطلاعات در همین مرحله لازم است. فرم را با موبایل و صفحه کلیدهای مختلف تکمیل کنید و پیام های خطا را بسنجید.
فیلدهای ضروری را نگه دارید و موارد اختیاری را مشخص کنید. اگر فرم واقعا بلند است، آن را به چند مرحله منطقی تقسیم کنید و میزان پیشرفت را نشان دهید. برچسب هر فیلد باید همیشه دیده شود و پیام خطا دقیق بگوید کدام ورودی درست نیست. اطلاعات صحیح نیز پس از خطا نباید پاک شوند.
همچنین بخوانید: تفاوت ui و ux در طراحی سایت
۷. بی توجهی به دسترسی پذیری سایت
دسترسی پذیری یعنی افراد با توانایی ها و روشهای استفاده متفاوت بتوانند محتوا را درک و با سایت کار کنند. کنتراست ضعیف، تصویر بدون متن جایگزین، فرم بدون برچسب، ویدئو بدون زیرنویس و اجزایی که فقط با ماوس کار می‌کنند، بخشی از کاربران را از ادامه مسیر بازمی‌دارند.
صفحه را فقط با صفحه کلید پیمایش کنید. کادر یا نشانه ای که محل انتخاب فعلی را نشان می‌دهد باید همیشه دیده شود. خوانایی متن را در بزرگ نمایی بررسی کنید و سپس کنتراست رنگ، متن جایگزین تصاویر و ارتباط برچسبها با فیلدها را بسنجید.
ابزارهای خودکار بخشی از خطاها را پیدا می‌کنند، اما جای بررسی انسانی را نمی‌گیرند. ساختار درست تیترها، کنتراست کافی، متن جایگزین مفید، زیرنویس و پیام خطای قابل فهم را فراهم کنید. معیارهای WCAG نیز چارچوب مشخصی برای ارزیابی و اصلاح دسترسی پذیری ارائه می‌دهند.
۸. تست نکردن سایت در مرورگرها و دستگاه های مختلف
سایتی که روی رایانه طراح درست نمایش داده می‌شود، لزوما در همه شرایط همان عملکرد را ندارد. تفاوت مرورگرها، اندازه صفحه، سیستم عامل، توان دستگاه و سرعت شبکه ممکن است خطاهایی ایجاد کند که در محیط توسعه دیده نمی‌شوند.
مرورگرها و دستگاه های پرکاربرد مخاطبان را از داده های تحلیلی سایت مشخص کنید. سپس مسیرهای اصلی مانند ورود، جستجو، فرم، خرید و تماس را روی چند ترکیب واقعی آزمایش کنید. نمایش افقی و عمودی، شبکه کند، بزرگ شدن متن و پیام های خطا نیز باید بررسی شوند.
شبیه سازها برای پوشش اولیه مفید هستند، اما چند آزمایش روی دستگاه واقعی همچنان لازم است. یک چک لیست ثابت برای نسخه های جدید تهیه کنید و هر قابلیت تازه را پیش از انتشار روی مرورگرهای هدف بسنجید. تکرار این روند در طول توسعه، از بازگشت خطاهای قبلی جلوگیری می‌کند.
این اشتباهات چه تاثیری روی نرخ تبدیل و تجربه کاربری دارند؟
اثر این خطاها زمانی روشن می‌شود که مسیر کاربر را از ورود تا انجام اقدام اصلی دنبال کنید. اگر صفحه دیر باز شود، روی موبایل به هم بریزد یا مقصد گزینه های منو مشخص نباشد، کاربر پیش از شناخت محتوا انرژی و زمان خود را صرف فهمیدن سایت می‌کند. چنین مسیری حس کنترل و اعتماد را کاهش می‌دهد و احتمال ادامه دادن را کمتر می‌کند.
در مرحله تصمیم، شلوغی صفحه و دکمه نامشخص باعث تردید می‌شوند. حتی اگر کاربر به محصول یا خدمت علاقه داشته باشد، فرم طولانی، خطای نامفهوم یا عملکرد متفاوت در مرورگر ممکن است درست پیش از خرید، تماس، ثبت نام یا ارسال درخواست او را متوقف کند. بنابراین کاهش نرخ تبدیل همیشه از قیمت یا پیشنهاد ضعیف ناشی نمی‌شود و گاهی مانع اصلی در طراحی مسیر قرار دارد.
برای پیدا کردن نقطه شروع، صفحات دارای اقدام اصلی را جدا بررسی کنید. زمان بارگذاری، مسیر کلیک، تکمیل فرم، خطاهای موبایل و خروج کاربران در هر مرحله سرنخ می‌دهند. بهبود تجربه کاربری سایت از بخشی آغاز می‌شود که بیشترین مانع و دردسر را در مسیر رسیدن به هدف ایجاد کرده است. جدول بعدی خطاها و راه حل های کوتاه را کنار هم قرار می‌دهد تا اولویت اصلاحات را سریع تر مشخص کنید.
جمع بندی مشکلات رایج طراحی سایت
مشکلات رایج طراحی سایت اولویت یکسانی ندارند. در اصول طراحی سایت اصولی، اصلاح از ایرادی آغاز می‌شود که مسیر اصلی کاربر را مختل کرده است. جدول زیر هر مشکل و اقدام اولیه آن را کنار هم نشان می‌دهد تا نقطه شروع مشخص شود.
| اشتباه | راه حل کوتاه |
| کندی سرعت بارگذاری سایت | تصاویر را فشرده و فایل های بلااستفاده را حذف کنید. |
| ریسپانسیو نبودن سایت در موبایل | چیدمان منعطف و فاصله مناسب دکمه ها را اجرا کنید. |
| ناوبری و منوی پیچیده | عنوان ها را روشن و سطح های منو را محدود کنید. |
| شلوغی بصری و نبود سلسله مراتب | عناصر اضافی را حذف و توجه را با کنتراست هدایت کنید. |
| نامشخص بودن دکمه فراخوان | یک اقدام اصلی با متن و ظاهر واضح تعیین کنید. |
| فرم های طولانی و غیرضروری | فیلدهای غیرضروری را حذف و پیام خطای دقیق بنویسید. |
| بی توجهی به دسترسی پذیری | کنتراست، متن جایگزین و کار با صفحه کلید را بررسی کنید. |
| تست نکردن مرورگرها و دستگاه ها | مسیرهای اصلی را روی مرورگرها و دستگاه های هدف آزمایش کنید. |
سوالات متداول در مورد اشتباهات رایج در طراحی سایت
در این بخش، پاسخ پرسشهایی را می‌خوانید که هنگام بررسی ایرادهای طراحی بیشتر مطرح می‌شوند.
۱. چطور بفهمیم سایت ما مشکل طراحی دارد؟
اگر کاربر برای پیدا کردن یک صفحه، تکمیل فرم یا انجام اقدام اصلی سایت مکث کند، طراحی مسیر درستی پیش روی او نگذاشته است. این ایرادها تجربه کاربری را ضعیف می‌کنند و نرخ تبدیل را پایین می‌آورند.
۲. اصلاح سایت را از کدام مشکل شروع کنیم؟
مشکلات رایج طراحی سایت اولویت یکسانی ندارند. اصلاح را از ایرادی آغاز کنید که مسیر اصلی کاربر را مختل کرده است.
۳. سرعت پایین سایت را چطور تشخیص دهیم و رفع کنیم؟
برای سنجش، صفحات مهم را در PageSpeed Insights بررسی کنید و فقط امتیاز کلی را نبینید. LCP سرعت نمایش محتوای اصلی، INP سرعت پاسخ به تعامل و CLS ثبات چیدمان را ارزیابی می‌کنند. در مرحله اصلاح، تصاویر را به فرمت WebP یا AVIF تبدیل کنید و ابعاد آن ها را مشخص نگه دارید.
۴. آیا بررسی سایت فقط در مرورگر دسکتاپ کافی است؟
سایتی که روی رایانه طراح درست نمایش داده می‌شود، لزوما در همه شرایط همان عملکرد را ندارد. تفاوت مرورگرها، اندازه صفحه، سیستم عامل، توان دستگاه و سرعت شبکه ممکن است خطاهایی ایجاد کند که در محیط توسعه دیده نمی‌شوند. مرورگرها و دستگاه های پرکاربرد مخاطبان را از داده های تحلیلی سایت مشخص کنید.
۵. آیا ظاهر حرفه ای نشانه طراحی درست سایت است؟
حتی یک ظاهر حرفه ای نیز نمی‌تواند کندی بارگذاری، منوی گیج کننده یا دکمه های نامشخص را جبران کند. وقتی محتوای اصلی صفحه دیر نمایش داده می‌شود یا سایت با تاخیر به کلیک پاسخ می‌دهد، طراحی زیبا هم فرصت دیده شدن پیدا نمی‌کند.