ایجکس یا ajax چیست؟ + کاربردهای آن

موضوعات اصلی ذکر شده در این صفحه

Ajax (ایجکس) که از عبارت “Asynchronous JavaScript and XML” یعنی “جاوا اسکریپت و XML ناهمگام” مشتق شده است، تکنولوژی ای است برای برقراری رابطه بین سرور و کلاینت به کار می رود. با استفاده از ایجکس، به روزرسانی بخش های مختلف یک وب سایت بدون نیاز به بارگذاری مجدد کل صفحه امکان پذیر است. این تکنولوژی از روش های متعددی استفاده می کند که واکنش پذیری و پویایی وب سایت ها را بهبود می بخشد. در این مقاله از مجریان وب، قصد داریم به بررسی ایجکس و کاربردهای آن بپردازیم.

ایجکس چیست؟

در یک برنامه وب سنتی، هنگامی که کاربر با رابط کاربری (UI | User Interface) تعامل می کند، درخواست های HTTP به یک وب سرور ارسال می شوند. وب سرور این درخواست ها را پردازش کرده و یک صفحه HTML را به کاربر ارسال می کند. در این فرایند، کاربر قادر به تعامل فعال با برنامه وب نیست تا زمانی که صفحه کاملاً بارگذاری شود.

اما در یک برنامه مبتنی بر ایجکس، کاربر می تواند در طول تعامل با برنامه وب به  طور پویا و پیوسته واکنش نشان دهد. موتور ایجکس یا مفسر جاوا اسکریپت، این نوع تعامل پویا را مستقل از انتقال درخواست ها ممکن می سازد. ایجکس این فرایند را با رندر کردن رابط کاربری و مدیریت ارتباط با سرور انجام می دهد.

ایجکس مخفف عبارت “Asynchronous JavaScript And XML” و به معنای استفاده از شی XMLHttpRequest برای برقراری ارتباط با سرور است. ایجکس این امکان را دارد که اطلاعات در فرم های مختلفی از جمله JSON، XML، HTML و فایل های متنی ارسال و دریافت شوند. یکی از ویژگی های جذاب ایجکس، ماهیت ناهمگام (Asynchronous) آن است که به معنای ارتباط بی درنگ با سرور، تبادل داده و به روزرسانی صفحه بدون نیاز به رفرش کردن آن است.

کاربردهای ایجکس

برخی از مهم ترین کاربردهای ایجکس به شرح زیر است:

  1. ارسال فرم
  2. تکمیل اتوماتیک
  3. رتبه بندی محتوای سایت
  4. به روزرسانی صفحه برای کاربر
  5. اعتبارسنجی و تکیمل خودکار فرم ها
  6. رابط کاربری بهتر
  7. لایت باکس به جای پاپ آپ

ابزارک های خارجی

روش عملکرد ایجکس

Callback های ایجکس به کمک ایجاد شی XMLHttpRequest در سمت مشتری (Client Side) در جاوا اسکریپت انجام می شود. این شی XMLHttpRequest به طور مستقیم می تواند برای ارتباط با شی های سمت سرور مانند صفحه ها یا وب سرویس ها استفاده شود.

کلمه “غیر همزمان” (Asynchronous) در نام ایجکس به معنای انجام چند اتفاق به صورت جداگانه از یکدیگر است. با ایجاد یک Callback از سوی مشتری، نیازی به انتظار برای دریافت پاسخ وجود ندارد و کاربر می تواند در حال پردازش درخواست به استفاده از وب سایت ادامه دهد.

مزایای ایجکس

استفاده از ایجکس در برنامه های کاربردی وب، چهار مزیت اساسی را به همراه دارد:

مزایاتوضیحات
Callbackاین امکان را فراهم می کند که برنامه بتواند به صورت مستقل از انتظار برای پاسخ از سمت سرور، فراخوانی های بازگشتی را اجرا کند.
Making Asynchronous Callاین قابلیت به برنامه اجازه می دهد تا درخواست ها را به سرور ارسال کند و در همین حین بتواند به کاربر امکان استفاده از برنامه را بدهد بدون اینکه به انتظار برای پاسخ بنشیند.

 

User-Friendlyبا استفاده از ایجکس، تجربه کاربری بهبود می یابد؛ زیرا کاربر می تواند به طور پویا با برنامه تعامل کند بدون اینکه منتظر بماند.

 

Increased Speedاستفاده از ایجکس منجر به افزایش سرعت عملکرد برنامه می شود؛ زیرا امکان به روزرسانی بخش های مختلف صفحه بدون نیاز به بارگذاری مجدد کل صفحه فراهم می آید.

 

محدودیت های ایجکس

به عنوان تغییراتی در بخش های محدودیت های اصلی ایجکس، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • پشتیبانی از مرورگر (Browser Support): برخی از مرورگرها ممکن است از ویژگی ها و قابلیت های ایجکس پشتیبانی نکنند یا با مشکلاتی در اجرای صحیح آن مواجه شوند.
  • امنیت و حریم خصوصی کاربر (Security and User Privacy): استفاده از ایجکس ممکن است به خطر افتادن امنیت و حریم خصوصی کاربران منجر شود، به خصوص در صورتی که اطلاعات حساس به طور نامناسب ارسال شود یا در زمینه مسائل امنیتی نادرست پیاده سازی شود.
  • دسترسی (Accessibility): بعضی از برنامه های کاربردی ایجکس ممکن است برای افراد با مشکلات دسترسی، از جمله افراد نابینا یا معلولین، دسترسی مناسبی فراهم نکنند.
  • نشانک و پیمایش (Bookmark and Navigation): استفاده از ایجکس ممکن است منجر به مشکلاتی در نشانک گذاری صفحات و پیمایش کاربران در وب سایت شود، به خصوص زمانی که برنامه به طور کامل بر پایه ایجکس پیاده سازی شده باشد.
  • موتور جستجو (Search Engine): برنامه های کاربردی ممکن است برای موتورهای جستجو قابل فهم نباشند، که این می تواند منجر به کاهش رتبه بندی وب سایت در نتایج جستجوی ارگانیک شود.

بیشتر بخوانید: هر آنچه که باید درباره سئو موبایل بدانید!

سخن پایانی

در این مقاله از مجریان وب با ایجکس آشنا شدید و از کاربردهای آن آگاهی پیدا کردید. ایجکس مزایا و معایب خاص خود را دارد. بسته به نیاز خود بررسی کنید که آیا استفاده از ایجکس برای شما مناسب است یا خیر. بر اساس کاربردی که دارید، محدودیت های آن را بسنجید و در نهایت تصمیم بگیرید که آیا باید از ایجکس استفاده کنید یا خیر.

سوالات متداول

  1. ایجکس چیست؟

ایجکس مخفف عبارت “Asynchronous JavaScript And XML” و به معنای استفاده از شی XMLHttpRequest برای برقراری ارتباط با سرور است. ایجکس این امکان را دارد که اطلاعات در فرم های مختلفی از جمله JSON، XML، HTML و فایل های متنی ارسال و دریافت شوند.

  1. کاربرد ایجکس چیست؟

ارسال فرم، تکمیل اتوماتیک، رتبه بندی محتوای سایت، به روزرسانی صفحه برای کاربر، اعتبارسنجی و تکیمل خودکار فرم ها، رابط کاربری بهتر، لایت باکس به جای پاپ آپ، ابزارک های خارجی از کاربردهای ایجکس هستند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *