با راه اندازی کردن وب سایت های منحصر به فرد، باید مدل های خاصی از فضای مدیریت آن را هم به کار گرفت تا توسط رابط کاربری مناسب در این فضا بتوان سایت را به بهترین نحوه مدیریت کرد. سیستم مدیریت محتوا به این دلیل طراحی و ساخته شده است که این روندها را برای افراد راحت تر کند و بتواند با قدرت و عملکردهای درست، نیاز کاربران را برآورده کند. در این مطلب در مورد سیستم های مدیریت محتوا رایج و کاربردهای آن مطالب مفیدی بیان خواهیم کرد.
سیستم مدیریت محتوا چیست؟
سیستم مدیریت محتوا (CMS) برنامه ای است که برای مدیریت محتوا استفاده می شود و به چندین مشارکت کننده اجازه تولید محتوا سایت، ویرایش و انتشار می دهد. محتوای یک CMS معمولا در یک پایگاه داده ذخیره شده و در یک لایه ارائه بر اساس مجموعه ای از قالب ها مانند یک وب سایت نمایش داده می شود. ویژگی های رایج این سیستم به شرح زیر است:
- تولید محتوا :به کاربران اجازه می دهد تا به راحتی محتوا را ایجاد و قالب بندی کنند.
- ذخیره سازی محتوا :محتوا را در یک مکان و به شیوه ای ثابت ذخیره می کند
- گردش کار :مجوزهایی را برای مدیریت محتوا بر اساس نقش هایی مانند نویسندگان، ویرایشگران و مدیران اختصاص می دهد.انتشار، سازماندهی و انتشار محتوا به صورت زنده
دلایل اهمیت سیستم مدیریت محتوا
اهمیت داشتن یک CMS در راه اندازی و ساختن سایت به حدی است که می توان گفت بعد از دامنه و هاست از نیازهای اساسی برای انجام این کار است؛ مگر اینکه بخواهید وب سایت خود را توسط روش های استاتیک یا ایستا مدیریت کنید که فقط شاید برای برخی کاربردها از آن استفاده شود. این سیستم های مدیریتی، نسبت به نوع فعالیت ها دارای تفاوت هستند و حتی در بعضی از موارد CMS ها به صورت تخصصی طراحی می شوند که موجب آسان تر شدن مدیریت وب سایت ها می شود.
سیستم های CMS برای زبان های برنامه نویسی وب مختلف طراحی و نوشته می شوند و هر کدام هم معمولا با زبان های خاصی طراحی شده است. یعنی نمی توان از این سیستم هایی که در پایه PHP هستند، برای وب سایتی که با برنامه نویسی net.ASP است، به کار برد. امروز سیستم های مدیریت محتوا یا CMS ها بیشتر از یک اسکریپت های ساده برای اضافه کردن محتوا پیشرفت کرده اند و توانایی های زیادی مانند طراحی صفحه های داخل سایت، اضافه کردن توانایی های جدید توسط ماژول های خارجی و افزونه ها را به کاربران خود ارائه می کنند. سیستم مدیریت محتوا ابزار بسیار مهم و حیاتی در مدیریت و راه اندازی سایت ها محسوب شود و در دنیای دیجیتال اهمیت زیادی دارد. برخی از این دلایل شامل کارایی و سادگی، پشتیبانی کردن از چندین کاربر، امنیت بالا، هزینه مناسب و امکانات گسترده و زیاد است.
همچنین بخوانید: سایت ساز چیست ؟
انواع سیستم مدیریت محتوا و کاربرد های آن
این سیستم مدیریتی دارای انواع و مدل های مختلف است که می توان آنها را به سه دسته اشتراکی، اختصاصی و منبع باز دسته بندی کرد که در ادامه هر کدام به صورت اختصار توضیح داده می شود و کاربردهای آنها هم ذکر می شود.
CMS اختصاصی
بیشتر شرکت ها تلاش می کنند برای خود سیستم های اختصاصی که دارای مالکیت خصوصی سازمانی، فردی یا گروهی است را به وجود بیاورند و آن فرد یا گروهی که این سیستم ها را مدیریت، بر تمام قسمت های سایت و شخصی سازی آن کنترل کاملی دارند. در این مدل سیستم مدیریت محتوا روند طراحی سایت بسیار زمان بر بوده و اختصاصی انجام می گیرد و همی ن طور به هزینه های زیاد هم نیاز دارد. تنها طراح سایت قادر است این فرایند را انجام دهد و هزینه های پشتیبانی و نگهداری را مد نظر قرار دهد؛ پس اگر می خواهید یک طراحی سایت خاصی را انجام دهید، باید از سیستم مدیریت اختصاصی بهرهمند شوید. مثل سایت دیجی کالا
CMS اشتراکی (SAAS)
این سیستم دارای امکانات سیستم منبع باز بوده و تنها تفاوتی که با بقیه دارد، این است که به کدها دسترسی پیدا نمی کنید و برای این کار باید از شرکت هایی که این سیستم های اشتراکی را به طور ماهیانه، سالیانه و حتی به صورت بسته ارائه می کنند، محصول را خریداری کنید. چرا که با خریداری کردن اشتراک، دیگر به پرداخت کردن هزینه برای پشتیبانی، استخدام طراح سایت، طراحی قالب و اجاره نیاز ندارید، مانند سیستم ویکس، پرتال و…
CMS منبع باز
این سیستم هم نرم افزاری است که همه می توانند به آن دسترسی داشته باشند و هر فردی می تواند آن را تغییر دهد. این سیستم مدیریت رایگان بوده و قالب های آماده ای برای طراحی سایت دارد. یکی از معروف ترین سیستم های مدیریت منبع باز همان وردپرس است که معمولا در همه جای دنیا در دسترس توسعه دهنده ها قرار می گیرد که تغییرات مثبت و جدیدی در آن اجرا می کنند. از دیگر سیستم های مدیریت محتوای منبع باز می توان به دروپال، جوملا هم اشاره کرد.
سیستم مدیریت محتوای سنتی
این مدل از سیستم های مدیریت محتوا از اولین مدل های سیستم های مدیریتی هستند که برای استفاده توسعه دهند ها و ویراستارها ساخته شده که توسط آن می توانستند موارد ویرایش را انجام دهند و فرایند هایی مثل دسته بندی ها، درج فایل های چند رسانهای، تغییر عنوان، URL و… را به سادگی اجرا کنند؛ البته در این مدل سیستم CMS نمی توان به قسمت تنظیمات سایت، مدیریت و کدها دسترسی پیدا کرد. امروزه چندین شرکت هنوز هم خدمات مربوط به سیستم های سنتی را ارائه می دهند و افرادی که در زمی نه محتوا در حال فعالیت هستند، بدون داخل شدن به دیگر پیچیدگی ها و با یک هزینه مناسب می توانند کار خود را با این سیستم انجام دهند.
مزایای سیستم مدیریت محتوا
یکی از مزایای مهم این سیستم ماهیت مشارکتی آن است که چندین کاربر می توانند وارد سیستم شوند و محتوایی را که باید منتشر شود، برنامه ریزی یا مدیریت کنند. از آنجایی که این رابط معمولا مبتنی بر مرورگر است، یک CMS را می توان از هر جایی برای هر تعداد کاربر در دسترس قرار داد.
دومین مزیت اصلی سیستم مدیریت محتوا این است که به افراد غیر فنی که زبان های برنامه نویسی نمی دانند، اجازه می دهد تا به راحتی محتوای وب خود را ایجاد و مدیریت کنند. ویرایشگرهای کشیدن و رها کردن یک پلتفرم مدیریت محتوای معمولی به کاربران اجازه می دهد بدون نیاز به دانستن هیچ HTML یا CSS (زبان های برنامه نویسی) متن را وارد کرده و تصاویر را آپلود کنند. هنگامی که یک شرکت از این سیستم برای انتشار صفحات در طراحی سایت شرکتی خود استفاده می کند، اتکای خود را به توسعه دهندگان فرانت اند برای ایجاد تغییرات در وب سایت کاهش می دهد و انتشار صفحات وب جدید را سریعتر و آسان تر می کند.
روش انتخاب CMS مناسب
اگر از مزیت ها و معایب سیستم های مدیریت محتوا آگاهی داشته باشید، می توانید طبق هدف ها و نیازهای خود یک سیستم دقیق و مناسب را برای پیاده سازی سایت های خود انتخاب کنید. از مهم ترین نوع این سیستم ها که بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد، می توان به سه نوع آن اشاره کرد که عبارت اند از:
وردپرس (WordPress)
از جمله پرطرفدارترین نمونه سیستم مدیریت محتوا وردپرس بوده که بسیار کاربردی و راحت است و به سادگی هم می توان آن را شخصی سازی کرد. دارای قالب ها و پوسته های زیادی برای سایت هایی با کارایی های متفاوت بوده و امکانات مورد نیاز هر یک از کسب و کارها را مهیا می کند. این سیستم محبوب برای هر سایت کوچک و بزرگی، حتی اگر پر ترافیک هم باشند، مناسب است زیرا استفاده راحت و ساده ای دارد و دارای جامعه فعال بوده و انعطاف پذیری خوبی را شامل می شود. اگر میخواهید سایتی را وردپرس طراحی و به دنبال صفحه ساز مناسب میگردید مطلب بهترین صفحه ساز وردپرس را بخوانید.
مجنتو (Magento)
یکی دیگر از سیستم مدیریت محتوا که فروشگاهی بوده و مخصوص این مدل سایت ها ساخته می شود، سیستم مجنتو است که می تواند برای مدیریت کالاهای فروشگاه های آنلاین، امکانات لازم را مهیا کند. سیستم مجنتو برای فروشگاه های بزرگ آنلاین که از محصولات زیادی هم برخوردار هستند و به امکانات بیشتر و پیشرفته تر هم نیاز دارند، بسیار مناسب و کاربردی است.
سیستم دروپال (Drupal)
سیستم مدیریت محتوای دروپال برای سایت های مهم و بزرگ که اولویت بالای آنها امنیت است، انتخاب مناسبی می تواند باشد. این سیستم طبق نیازهای این مدل سایت ها پیکربندی و ساخته می شود؛ زیرا سیستم های حفاظتی و امنیتی بسیار کاربردی و کارآمد شامل شده و قادر است نیاز این مدل سایت ها را برآورده کند.
چند نمونه از کاربردهای سیستم مدیریت محتوا (CMS)
سیستم های مدیریت محتوا می توانند بسیار تاثیرگذار باشند و کیفیت سایت را بالا ببرند که این موارد از ویژگی های مثبت این سیستم ها به شمار می رود. سیستم CMS هدف های افراد و برنامه ها و کاربردهای متفاوتی را ارائه می دهند که در ادامه به چند نمونه از کاربردهای سیستم مدیریت محتوا می پردازیم.
کاربردهای رایج عمومی CMS
از متداول ترین کاربرد این سیستم ها این است که می تواند در انواع سطوح مختلف به کاربران، دسترسی های زیادی برای مدیریت محتوای سایت از جمله دسترسی به کد و نرم افزارهای مختلف آن را ارائه کند. مدیریت محتوا هم شامل به وجود آوردن تغییرات، توزیع، انتشار، اشتراک گذاری اطلاعات و آرشیو کردن است و می توان توسط سیستم مدیریت محتوا مدیریت موارد زیر را هم انجام داد:
- مشاهده سفارش ها، ایجاد فرم های قابل چاپ و فاکتورها
- اختصاص دادن سطح مختلف برای دسترسی به هر کاربر
- انتشار صفحات مختلف، ساخت و تغییر
- مدیریت کردن وظایفی که زمان بندی شده
- انتشار، ساخت و ویرایش مقاله ها
- مشاهده آمار سایت، گزارش ها و می زان مصرف
اقدامات سیستم مدیریت محتوا برای افزایش امنیت
به دلیل اینکه CMS همیشه آپدیت می شود، قادر است استاندارد معقول امنیتی را به کاربر ارائه دهد تا سایت ها بتوانند در مقابل نفوذهای مخرب و حملات سایبری حفاظت شوند. بعضی از اقدامات این سیستم شامل افزونه های امنیتی برای سیستم های مدیریت محتوا است که با این افزونه ها کاربران می توانند از ویژگی های امنیتی این سیستم مانند: فیلترینگ دسترسی، مدیریت دسترسی ها، فایروال، اسکن امنیتی و… استفاده کنند. همچنین در سیستم های مدیریت محتوا این امکان را دارید که دسترسی کاربران را مدیریت کرده و تنها به افرادی که نیاز دارند، امکان دسترسی به قسمت های مختلف را بدهید.
در سیستم مدیریت محتوا به روزرسانی ها منظمی مثل اصلاحات امنیتی و به روزرسانی های دیگر عملکردی وجود دارد که توسعه دهنده های این سیستم ارائه می کنند و باید به صورت منظم و خودکار انجام شود تا در مقابل خطرات امنیتی محافظت شوند.
- در سیستم مدیریت محتوا به دنبال چه چیزی باشیم؟ قبل از انتخاب یک سیستم، ایده خوبی است که در مورد نحوه مصرف وب سایت و محتوای شما فکر کنید. شما باید با تهیه فهرستی از مشکلات تجاری که سعی در حل آنها دارید و همچنین هر نیاز خاصی که ممکن است داشته باشید، شروع کنید. این به شما کمک می کند تا سیستم مدیریت محتوای مناسب را انتخاب کنید_سیستمی که از نیازهای کسب و کار شما پشتیبانی می کند، نه محبوب ترین! CMS ها در اشکال و اندازه های مختلف وجود دارند که هر کدام مجموعه ای از ویژگی ها و مزایای خاص خود را دارند. برخی از آنها برای وبلاگ نویسان ایده آل هستند و سایرین ممکن است برای سایت های تجارت الکترونیک با ویژگی هایی برای قیمت گذاری و عملکرد فروشگاه آنلاین طراحی شوند. مشخصات بر اساس نیازها و منابع شرکت شما متفاوت خواهد بود. در اینجا چند سؤال وجود دارد که باید هنگام انتخاب بهترین سیستم برای شرایط خود در نظر بگیرید:
- بودجه شما چقدر است؟ اگر منابع بی نهایتی برای خرج کردن دارید، سیستم های مدیریت محتوای بسیار پیچیده ای وجود دارند که با ویژگی هایی برای آسان تر کردن زندگی سازندگان محتوا و ویراستاران طراحی شده اند. با این حال، با بودجه محدود، انتخاب های شما محدودتر خواهد بود. سیستم مدیریت محتوای وب شما به هاست نیاز دارد، بنابراین خوب است که هزینه های دامنه و می زبانی وب را در هنگام تصمی م گیری در نظر بگیرید.
- CMS چه عملیات تجاری را باید پشتیبانی کند؟ بعد از قیمت، نکته مهم بعدی این است که این سیستم باید از کدام عملیات تجاری پشتیبانی کند. آیا شرکت شما نیاز به انتشار صدها ویدیوی جدید در روز دارد؟ قیمت هزاران محصول در روز را تغییر دهید؟ می زبانی تصاویر برای پست های وبلاگ؟ انتشار بسیاری از تغییرات و نوشتن محتوای جدید می تواند کار زیادی برای مدیریت با اعضای تیم شما باشد. استفاده از یک پلتفرم مدیریت محتوا (رایگان) را در نظر بگیرید تا مدیریت و همکاری روی محتوا را آسانتر کنید.
- CMS به چه فناوری هایی نیاز دارد که از آنها پشتیبانی یا ادغام شود؟ اگر شرکت شما قبلا از یک برنامه CRM، ERP یا تجزیه و تحلیل وب استفاده می کند، باید یک CMS را در نظر بگیرید که با نرم افزار بازاریابی آنلاین موجود ادغام می شود. اگر توسعه دهندگان داخلی دارید، ممکن است به یک API و مستندات قوی نیز نیاز باشد.
- ایجاد و ویرایش محتوا چقدر آسان است؟ هرچه شرکت بزرگتر باشد، کاربر نهایی CMS بیشتر از شخصی که آن را پیاده سازی می کند، حذف می شود. در حالت ایده آل، بک اند سیستم کاربرپسند و شهودی خواهد بود و دارای ویژگی هایی مانند ویرایشگر کشیدن و رها کردن است که به ویرایشگران اجازه می دهد تا محتوای دیجیتال را بدون دانستن نحوه کدنویسی ویرایش کنند. برای شرکت های پیشرفته تر، که ممکن است بخواهند چیزی بیش از قالب بسازند یا به یک سیستم مدیریت محتوا برای برنامه های موبایل نیاز دارند، یک CMS بدون هد ممکن است جایگزین خوبی باشد.
- چند گروه مختلف از کاربران وجود خواهد داشت؟ یکی از مواردی که باید در نظر بگیرید این است که چه سطوح مختلفی از حقوق در مدیریت محتوا شما مورد نیاز است. نقش های مختلف کاربر، از جمله نقش مدیران در بررسی محتوای برنامه ریزی شده را در نظر بگیرید. این انواع مختلف کاربران همچنین به مدیریت اسناد برای فایل هایی مانند PDF یا تصاویر در CMS شما نیاز دارند. مدیریت دارایی دیجیتال خوب (DAM) کلید ایجاد تجربیات دیجیتال عالی است.
- وب سایت و شرکت شما چقدر است؟ بسته به اندازه وب سایت یا شرکت شما، نیازهای متفاوتی خواهید داشت. شرکت های بزرگتر معمولا الزامات سختگیرانه تری برای برنامه های مدیریت محتوا دارند و حتی ممکن است به ویژگی هایی نیاز داشته باشند که فقط در سیستم های مدیریت محتوای سازمانی یافت می شوند. با این حال، کسب وکارهای کوچک باید بر انتخاب یک رابط کاربری آسان و نگهداری تمرکز کنند، زیرا تیم هایی که نرم افزار را مدیریت می کنند، معمولا کوچک تر هستند.
- آیا پلتفرم سئو پسند است؟ مهم است که فکر کنید مردم چگونه به وب سایت شما می رسند. اگر لیست شدن درست در موتورهای جستجو (SEO) برای شرکت شما مهم است، باید مدیریت محتوایی داشته باشید که دارای اتوماسیون برای کارهای اولیه بهینه سازی روی صفحه مانند: برچسب های عنوان، آدرس های اینترنتی، تگ های alt روی تصاویر و ساختار پیوند داخلی سالم باشد. اغلب نرم افزار CMS دارای پلاگین هایی است که به مدیریت این نیازها کمک می کند.
- بر اساس چه فناوری ساخته شده است؟ اکثر پلتفرم های مدیریت محتوا از قالب های سفارشی استفاده می کنند و با سیستم های بازاریابی موجود شما یکپارچه می شوند. این کار مستلزم کار یک توسعه دهنده یا آژانس پیاده سازی است و همه توسعه دهندگان و آژانس ها نمی توانند با هر CMS کار کنند. بنابراین مهم است که نرم افزاری را انتخاب کنید که توسعه دهندگان شما از نحوه کار با آن آگاهی داشته باشند.
- چقدر توسط توسعه دهندگان پشتیبانی می شود؟ برخی از پلتفرم های مدیریت محتوا، به ویژه وردپرس و دروپال، با جوامع توسعه دهندگان منبع باز بسیار بزرگ عرضه می شوند. مزیت یک جامعه قابل توجه، مقدار کمک آنلاین و اسنادی است که در بیشتر جنبه های سفارشی سازی خواهید یافت. پاسخ به سوالات بالا می تواند به شما در انتخاب سیستم مدیریت محتوای مناسب برای کسب و کار یا سازمان خود کمک کند.
همچنین بخوانید: بهترین موتور جستجو
کلام پایانی
در این مطلب در مورد انواع سیستم های مدیریت محتوا مطالب مفیدی بیان شد که بر اساس مزایای زیادی که این سیستم ها دارند و به دلیل رشد زیاد و راحتی استفاده از این سیستم ها، انتخاب کردن بهترین سیستم برای رشد و گسترش در زمی نه کسب و کارهای اینترنتی و فعالیت در شبکه های اجتماعی دارای اهمی ت زیاد است. می توان با استفاده از منابع مناسب مکان و با صرف زمان کافی بهترین نوع سیستم مدیریت محتوا را انتخاب کرد.
سوالات متداول
1. چند نمونه از بهترین و مناسب ترین انواع سیستم های مدیریت محتوا را نام ببرید؟
این سیستم ها دارای انواع مختلفی است که مناسب ترین و مهم ترین آنها شامل وردپرس، مجنتو، دروپال، جوملا و… است.
2. آیا سیستم مدیریت محتوا CMS دارای امنیت مناسب است؟
بله _ سیستم CMS های معتبری مثل جوملا، وردپرس، دروپال و… که همی شه به روز رسانی می شوند، دارای امنیت خوب و مناسبی هستند.